Het zeepkruid (Saponaria officinalis) is een overblijvende, tot 70 cm hoge plant uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae). De Nederlandse naam is afgeleid van de giftige stof saponine die de plant bevat, 200px-saponaria-officinalis-flower[1].jpg vooral in de wortel, en die gaat schuimen bij contact met water. De soortaanduiding officinalis geeft aan dat de plant medicinaal werd gebruikt.

De roze bloemen zijn met vijf tot tien stuks in een scherm of tros gerangschikt. De vijf kroonbladen per bloem zijn niet uitgerand. De roodachtige kelkbladen zijn tot een buis vergroeid. De bloeitijd loopt van mei tot september.

De plant bevat saponinen, inwendig gebruik moet daarom met voorzichtigheid gebeuren. Bij overdosering kunnen misselijkheid, diarree en eventueel braken optreden.

De plant werd gebruikt tegen ontstekingen, als slijmoplossend middel voor neus en keel en als een soort lotion om de huid te reinigen, onder andere bij acne en eczeem.
Volgens de Flora Batava is het een schoonheidswater omdat het `de eigenschap bezit de huid blank en zacht te maken` zelfs tegen schurft zou het uitwendig gebruikt geweest zijn.

Kan ook verwerkt worden in natuurlijke shampoo`s, werkt goed tegen roos en maakt het haar zacht en soepel.